Yerel Yönetimlerin Hava Kirliliği Mücadelesindeki Rolü

Hava kirliliğini herhangi bir fiziksel, kimyasal veya biyolojik etmenler tarafından atmosferin doğal özelliklerinin değişmesi olarak tanımlayan Dünya Sağlık Örgütü, hava kirliliğini sağlık açısından önemli bir risk faktörü olarak nitelendirilmektedir. Maruziyetin ölüme kadar giden, ciddi boyuta ulaşan sonuçları bulunmaktadır. Bu nedenle, yerel hava kalitesi kontrolü günümüzde hiç olmadığı kadar büyük bir önem taşımaktadır. Yerel düzeyde uygulanan politikalar ve stratejiler, toplumun genel yaşam kalitesini artırabilir ve sağlık risklerini azaltabilir.

Yerel yönetimlerin hava kirliliği konusundaki en başlıca görevleri, hava kirliliğine neden olan işyerlerini ve konutları denetlemek, kirlenmeye neden olan faktörleri ortadan kaldırmak için gerekli önlemleri aldırmak ve kirletenler hakkında yasal işlem yapılması için ilgili makamlara bildirmektir. Kötü hava kalitesini azaltmak, çoğu durumda müdahaleye göre ön maliyeti yüksek olsa bile, doğrudan ve kanıtlanmış yüksek ekonomik faydalara sahiptir.

PM2.5 konsantrasyonlarının 1 μg/m3 azaltılmasının Avrupa’da GSYİH’yı ortalama %0.8 artırdığı tahmin edilmektedir.

Yerel yönetimler, yerel hedeflere ulaşmanın yanı sıra, ulusal hedeflere katkıda bulunmada da rol oynamaktadır. Kaynak itibariyle şehirlerde yoğun olarak gözlenen kirlilik kaynağı; ulaşım, konut ve sanayi olmak üzere üç gruptan kaynaklanan; partiküler maddeler (PM), Kükürt Dioksit (SO2), Karbon Monoksit (CO), Ozon (O3), azot oksitler (NOx), hidrokarbonlar, ağır metallerdir.

OECD, 2050 yılında dış ortam hava kirliliğinin, dünya genelinde çevresel koşullara bağlı ölümlerin birincil nedeni olacağını öngörüyor.


Yerel yönetimler, hava kirliliği ile mücadelede çeşitli sorumlulukları üstlenmeli

Şehir Planlaması

Endüstriyel tesisler ve fabrikalar, yakılan ve doğrudan atmosfere salınan karbondioksit ve metan gibi büyük miktarlarda toksik maddeler üretir. Fabrikaları ve endüstriyel tesisleri yerleşim alanlarından uzak tutmak, vatandaşları bir sanayi tesisini çevreleyen alanlarda salınan sert ve yoğun kimyasalları ve kirleticileri solumaktan koruyacaktır. Şehirde aktif seyahat ve toplu taşımayı artırmak, arabalardan gelen hava kirleticilerinin önüne geçmenin en iyi yoludur.

Denetim ve Düzenleme

Yerel yönetimler, endüstriyel tesislerin ve diğer kirlilik kaynaklarının faaliyetlerini denetlemeli ve gerektiğinde düzenlemeler yapmalıdır. Bölgesel bir kirletici olarak PM2.5 ayrıca uzun mesafeler kat eder ve geniş bir alanda arka plan seviyelerini artırır. Ancak, yerel makamların üzerinde kontrol sahibi olduğu PM2.5 kaynakları vardır. Bu nedenle, PM2.5 şu anda Yerel Hava Kalitesi Yönetimi çerçevesinin bir parçası olmasa da, yerel makamların kontrolleri altındaki kaynaklardan gelen PM2.5 emisyonlarını azaltmak için yetkilerini etkin bir şekilde kullanmalarını gerekmektedir. 

Kamu Farkındalığı

Hava kalitesi yönetimi sadece tek bir kamu kurumunun görev, yetki ve sorumluğunda takip edilerek nihai sonuca erişilebilecek bir durum değildir. Aksine, vatandaşından bütün kamu ve özel sektör olmak üzere herkesin gereken hassasiyeti göstermesinin önem arz ettiği bir ekip çalışmasıdır. Teknik altyapı ne kadar mükemmel yapılırsa yapılsın hava kalitesinin iyileştirilmesi için vatandaşların bilinçlenmesi şarttır. Yerel topluluklarda hava kalitesi etkileri ve bunların nasıl azaltılacağı konusunda farkındalık yaratmak gereklidir. 

İzleme ve Veri Toplama

Güvenilir ve gerçek zamanlı hava kalitesi verilerine erişim, yerel yönetimlerin, topluluklarının en kritik hava kalitesi sorunlarını ele alarak kaynakları etkili bir şekilde önceliklendirmesine ve tahsis etmesine olanak tanır. Hava kalitesi verileri sağlayan referans istasyonları çok maliyetlidir ve sayıca azdır. Araştırmalar, hava kalitesinin 200 metre mesafede önemli ölçüde değişebileceğini gösteriyor. Uygun maliyetli hava sensörlerinin konuşlandırılması daha kolay olmakla birlikte, bu onları devlet tarafından işletilen istasyonların olmadığı bölgelerde ve uzak bölgelerde daha uygun bir kamu alternatifi haline getirir. 

Hava Kalitesinin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi Kapsamında Bir Yerel Yönetim Örneği: İnegöl Belediyesi

Bursa İnegöl’de mobilya fabrikalarının fazlalığından ötürü kirletici yüksek değerler görülmekte ve bölgede 1 adet referans istasyon bulunmaktadır. İnegöl Belediyesi ile yaptığımız işbirliği kapsamında, yoğun endüstriyel faaliyetlerin ve günlük 60 bin aracın geçtiği D100 karayolu alanı ve çevresine airqoon hava izleme sistemini kurduk. sistem sayesinde bölgedeki hava kalitesi ve hava kirliliği düzeyleri sürekli olarak izlenmekte ve veriler airqoon bulutu üzerinden toplanmaktadır. Hava sensörlerinden gelen canlı veriler, https://inegol.bel.tr/havakalite adresinde yayınlanmaktadır. Bu harita, hava kirliliğine duyarlı vatandaşların günlerini planlamalarına ve maruz kalmalarını sınırlamalarına olanak tanımaktadır.

Son Yazılar

Coğrafi Çevre Koşullarının Hava Kirliliği Üzerine Etkileri
Coğrafi Çevre Koşullarının Hava Kirliliği Üzerine Etkileri

Sağlıklı ve yaşam kalitesi yüksek, yaşanabilir fiziksel bir çevre için hava kalitesinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. Ancak, günümüz kentleri, sadece beşeri faktörlerle değil, aynı zamanda coğrafi çevre koşullarla birl...

Daha fazla oku
Hava Kalitesinin Kolay Anlaşılması: Hava Kalitesi İndeksi
Hava Kalitesinin Kolay Anlaşılması: Hava Kalitesi İndeksi

Günümüzde hava kirliliği insan hayatına etki eden en tehlikeli sağlık sorunlarından biri kabul edilmektedir. Hava kalitesinin sağlanması pek çok açıdan hükümetler için önemli bir mesele haline gelmiştir. Bununla ilişkili olarak da ...

Daha fazla oku
Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (ESRS) ve Hava Kirliliği: Şirketlerin Gelecekteki Sorumlulukları ve Raporlama Standartları
Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (ESRS) ve Hava Kirliliği: Şirketlerin Gelecekteki Sorumlulukları ve Raporlama Standartları

31 Temmuz 2023 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından onaylanan düzenleme, Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi’ne (CSRD) tabi olan şirketleri, 2024 finansal döneminden itibaren raporlarını Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlam...

Daha fazla oku
COP28: Sağlığı Öne Çıkarmaya Çalışan Yeni Bir İklim Vizyonu
COP28: Sağlığı Öne Çıkarmaya Çalışan Yeni Bir İklim Vizyonu

COP28 BAE İklim ve Sağlık Bildirgesi, sağlığı iklim müzakerelerinin odak noktasına yerleştirerek özellikle hava kirliliği, aşırı hava olayları ve bulaşıcı hastalıklara karşı küresel bir çözüm arayışını vurgulamaktadır. ...

Daha fazla oku
PM2.5 Ölçümünde Yenilikçi Çözüm: Sensörler
PM2.5 Ölçümünde Yenilikçi Çözüm: Sensörler

Günümüzde, hava kirliliği ve özellikle partikül madde (PM) seviyeleri konusunda artan endişeler, sensörlerin hava kalitesi izlemede önemli bir rol oynamasına neden olmaktadır. Bu sensörler, geleneksel ölçüm cihazlarına göre daha uygu...

Daha fazla oku
PM2.5 Kirliliği ve Etkileri
PM2.5 Kirliliği ve Etkileri

Küresel bir tehdit olan PM2.5, gözle görülemeyen küçüklükte olmalarına rağmen, vücudumuza nüfuz edip ciddi sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Partikül madde, toz, kurum, kir, duman ve sıvı damlacıkları dahil olmak üzere havada ...

Daha fazla oku
Okullardaki İç Mekan Hava Kalitesi: Kirleticilerin Rolü ve Sağlık Etkileri
Okullardaki İç Mekan Hava Kalitesi: Kirleticilerin Rolü ve Sağlık Etkileri

Okullardaki iç mekan hava kalitesi, öğrencilerin sağlığını, performansını ve öğrenme deneyimini etkileyen kritik bir faktördür. Okullar, öğrencilere sadece bilgi kazandırmakla kalmayıp aynı zamanda kişisel gelişimlerine de katkı...

Daha fazla oku
Hava Kirliliği Çözümlerinde Uygun Maliyetli Sensör Teknolojileri
Hava Kirliliği Çözümlerinde Uygun Maliyetli Sensör Teknolojileri

Dünya nüfusu hızla arttıkça, artan enerji kullanımı, endüstrinin gelişimi ve şehirleşmeyle birlikte ortaya çıkan hava kirliliği, insan sağlığı ve çevre üzerinde ciddi tehditler oluşturmaktadır. Ancak, bu sorununu anlamak, izleme...

Daha fazla oku
1 Ekim 2023'de Başlayan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması: Hava Kirliliği ve Çevresel Etkileşimler
1 Ekim 2023'de Başlayan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması: Hava Kirliliği ve Çevresel Etkileşimler

1 Ekim 2023’de başlayan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), sadece karbon emisyonları ile değil, aynı zamanda hava kirliliğiyle mücadelede de önemli bir adım olmuştur. İklim değişikliği ile mücadelede atılan her adı...

Daha fazla oku
Kentsel Hava Kirliliği: Kaynaklar ve Kirleticiler
Kentsel Hava Kirliliği: Kaynaklar ve Kirleticiler

2019 yılında Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), hava kirliliğini “insan sağlığı için karşı karşıya olduğumuz en ciddi çevresel tehdit” olarak tanımladı. Bu tehdidi göz ardı etmek, kendi sağlığımızı ve çevremizi dah...

Daha fazla oku
Let's Connect