Avrupa Birliği ve ABD Hava kalitesi Standartlarını Güncelledi

Hava kirliliği, günümüzde dünya çapında çevresel sağlık sorunlarının en önde gelen nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu kritik durumu ele alarak, hem Avrupa Birliği (AB) hem de Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi küresel ekonomiler, toplum sağlığı ve çevresel sürdürülebilirlik için önemli adımlar atarak hava kalitesi standartlarını güncelledi.

AB’nin Hava Kalitesi Standartları Güncellemesi

AB, son otuz yılda hava kalitesindeki ilerlemelere rağmen hava kirliliğinin önemli bir sorun olarak varlığını sürdürdüğünü belirterek, çevresel sağlık risklerini azaltmak amacıyla önemli adımlar attı. 20 Şubat 2024 tarihinde, AB Konseyi başkanlığı ve Avrupa Parlamentosu’nun temsilcileri, sıfır kirlilik hedefine ulaşmak ve toksik içermeyen bir çevre için katkı sağlamak amacıyla yeni AB hava kalitesi standartlarını belirleme önerisi üzerinde geçici bir siyasi anlaşmaya vardılar.

Yeni kurallar, 2030 için daha sıkı AB hava kalitesi standartlarını belirlemeyi öngörmekte olup, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yönergelerine daha uygun ve düzenli olarak gözden geçirilecek sınır ve hedef değerler içermektedir.

Gözden geçirilmiş direktif, ince partikül maddeler (PM2.5 ve PM10), azot dioksit (NO2), kükürt dioksit (SO2), benzo(a)piren, arsenik, kurşun ve nikel gibi bir dizi hava kirleticisini kapsamaktadır. Her bir kirletici için özel standartlar belirlenmiş olup, örneğin PM2.5 ve NO2 gibi insan sağlığı üzerinde belirgin etkileri olan kirleticiler için yıllık sınır değerleri yarı yarıya düşürülmüştür.

AB, Güncellenmiş Direktife Göre Ortam Hava Kalitesi Standartları

Yeni kurallar, ayrıca belirli kirleticilerin seviyelerinin belirlenen sınır veya hedef değerleri aşması durumunda üye devletlere yol haritası belirleme ve hava kalitesi planları oluşturma zorunluluğu getirmektedir. Ayrıca, uyarı eşiklerinin aşılacağı durumlarda acil riskleri azaltmak için kısa vadeli eylem planlarının oluşturulması da gerekmektedir.

ABD’nin Hava Kalitesi Standartları Güncellemesi

7 Şubat 2024’te ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA), milyonlarca Amerikalıyı kalp krizi, erken ölüm ve diğer sağlık sorunlarından korumak için Partikül Madde için Ulusal Ortam Hava Kalitesi Standartları (NAAQS) ve Hava Kalitesi İndeksi’ni güncelledi. Yapılan bu güncelleme, sağlık temelli yıllık PM2.5 standartlarını metreküp başına 12,0 mikrogramdan metreküp başına 9,0 mikrograma düşürerek, daha temiz bir çevre için önemli bir adım oldu. 

EPA, Güncellenmiş PM için Ulusal Ortam Hava Kalitesi Standartları

EPA’nın yeni standartları, halk sağlığı uzmanlarının ve çevre aktivistlerinin uzun süredir dile getirdiği endişeleri ele alıyor. PM2.5 kirliliği, solunum yolu hastalıkları, kardiyovasküler problemler ve kanser gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir ve özellikle savunmasız topluluklar için büyük bir risk oluşturur. Bu yeni standartlar, özellikle çocuklar, yaşlılar ve sağlık sorunları olan bireyler gibi risk altındaki gruplar için daha sağlıklı bir gelecek sağlamayı amaçlıyor. Ancak, birincil ve ikincil 24 saatlik PM2.5 standartları, ikincil PM2.5 standartları ve birincil ve ikincil PM10 standartları, revizyon olmadan korunmuştur.

EPA, Güncel Hava Kalitesi İndeksi

EPA’nın bu önemli adımıyla birlikte, Hava Kalitesi İndeksi’nde yapılan güncellemeler ve izleme ağında yapılan değişiklikler gibi iletişim ve izleme konularında da iyileştirmeler yapılmaktadır. Bu, halkın hava kalitesi hakkında daha fazla bilgi edinmesini ve aşırı kirliliğe maruz kalan topluluklarda koruyucu önlemlerin artırılmasını sağlayacaktır. Federal Kayıt’ta yayınlandıktan 60 gün sonra, yeni HKİ kesme noktaları AirNow web sitesinde de kullanılacaktır.

EPA’nın kararı, bilimsel kanıtlarla desteklenmiş bir yaklaşımı yansıtıyor ve bu değişikliklerin toplumun genel sağlığına olumlu bir etkisi olması bekleniyor. EPA’nın tahminlerine göre, bu yeni standartların uygulanmasıyla beraber 4.500 erken ölümü önlemek ve 290.000 iş günü kaybını engellemek mümkün olacak. Ayrıca, 2032 yılına kadar 46 milyar dolarlık net sağlık faydası sağlanması bekleniyor.

2000’den bu yana, dış havadaki PM2.5 konsantrasyonlarında %42‘lik bir azalma yaşanırken, ABD Gayri Safi Yurtiçi Hasıla ise aynı dönemde %52 oranında artış gösterdi. Bu veriler, çevre kalitesini iyileştirme çabalarının ekonomik büyümeye zarar vermediğini, aksine sağlık ve refahı artırdığını gösteriyor.

2020-2022 hava izleme verilerine göre haritadaki koyu yeşil alanlar, yıllık 9 ug/m3 PM2.5 standardını karşılamayan bölgeleri göstermektedir (EPA, 2024)

EPA Yöneticisi Michael S. Regan, bu yeni standartların ABD’nin en savunmasız ve aşırı yüklenmiş topluluklarını koruyacağını ve genel olarak ulusun daha sağlıklı hale gelmesine katkıda bulunacağını vurguluyor. Bu adımın, insanların daha sağlıklı ve üretken bir yaşam sürmelerine yardımcı olacağını ve uzun vadede ülkenin sağlık ve refahını artıracağını belirtiyor.

AB ve ABD’nin hava kalitesi standartlarını güncellemesi, çevre ve insan sağlığına yönelik önemli bir taahhüt ve adımdır. Bu güncellemeler, daha temiz hava ve daha sağlıklı bir çevre için önemli bir ilerleme sağlayarak, milyonlarca insanın yaşam kalitesini artırabilir. Earthjustice Başkanı Abigail Dillen’in ifadesiyle, bu tür federal standartlar, halk sağlığını korumak ve çevre adaletini sağlamak için kritik öneme sahiptir.

Türkiye’deki hava kalitesi limit değerleri ve yönetmeliklerinin AB ve ABD’nin güncellenmiş standartlarına uygunluğu, son derece önemli bir konudur ve bu alanda güncellenmiş bir yaklaşımın gerekliliği açıktır. Halihazırda taslak yönetmeliğin bulunması olumlu bir adım olsa da, bu yönetmeliğin yayımlanması ve uygulanması sürecinde detayların netleşmesi gerekmektedir. Ayrıca, bir kısmı yayımlanan mevcut taslak yönetmelikte belirtilen değerlerin, AB ve ABD’nin güncellenmiş limit değerlerine ve DSÖ’nün belirlediği sınırlara göre yetersiz kaldığı açıktır. Bu durum, Türkiye’nin hava kalitesi konusundaki taahhütlerini ve çabalarını AB ve ABD’nin benzer çabalarıyla paralel hale getirmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu, uluslararası standartlara uyum sağlama ve küresel çevre koruma çabalarına daha etkin bir şekilde katkıda bulunma açısından hayati öneme sahiptir.

Kaynakça

AB Konseyi. (2024). Hava kalitesi: Konsey ve Parlamento, AB’deki standartları güçlendirmek için anlaşma imzaladı.

EPA. (2024). Partikül Madde Bilgi Sayfası ve Sık Sorulan Sorular için Hava Kalitesi İndeksi’nde (AQI) Nihai Güncellemeler.

(2024). EPA, Zararlı İs Kirliliği için Daha Güçlü Standartları Tamamlayarak Aileler, İşçiler ve Topluluklar için Sağlık ve Temiz Hava Korumalarını Önemli Ölçüde Artırıyor.

See The Air. (2024). Avrupa Birliği, Temiz Hava için Yeni Kurallar ve PM2.5/NO2 Sınırları Üzerinde Anlaştı.

Son Yazılar

Metan ve İklim Değişikliği: Türkiye Bağlamında Bir Değerlendirme
Metan ve İklim Değişikliği: Türkiye Bağlamında Bir Değerlendirme

İklim değişikliği, günümüzün en acil çevre sorunlarından biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu bağlamda sera gazları arasında çoğunlukla karbondioksit üzerine odaklanılsa da, metan gazının rolü giderek daha fazla dikkat çekiyor...

Daha fazla oku
Kentsel Dönüşümde Toz Kontrolü
Kentsel Dönüşümde Toz Kontrolü

Kentsel dönüşüm, şehirlerin yaşam kalitesini artırmak, altyapıyı güçlendirmek ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak için önemli bir araçtır. Ancak bu süreçlerde meydana gelen toz faaliyetleri, çevre ve insan sağlığı üze...

Daha fazla oku
Trafik Sıkışıklığı ve Hava Kirliliği: Tıkanıklık Fiyatlandırması Çözüm Olabilir mi?
Trafik Sıkışıklığı ve Hava Kirliliği: Tıkanıklık Fiyatlandırması Çözüm Olabilir mi?

Günümüzde, şehirlerde yaşayan bireylerin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri trafik sıkışıklığı ve buna bağlı olarak artan hava kirliliği olarak öne çıkmaktadır. Bu sorunlar ekonomik kayıpların yanı sıra çevresel ve...

Daha fazla oku
Siyah Karbon: Küresel Isınma ve Sağlık Üzerindeki Etkileri
Siyah Karbon: Küresel Isınma ve Sağlık Üzerindeki Etkileri

Güneş ışığını emerek atmosferi ısıtmasıyla tanınan siyah karbon, buzulların erimesinden ekstrem hava olaylarına kadar birçok olumsuz etkiye yol açıyor. Siyah Karbon Nedir? Siyah karbon, fosil yakıtların, biyoyakıtların ve biyokü...

Daha fazla oku
Toz Taşınımı Nedir?
Toz Taşınımı Nedir?

Toz taşınımı, atmosferdeki toz partiküllerinin hareket etmesi veya taşınması sürecidir. Bu partiküller genellikle rüzgar, termal hareketler, fırtınalar veya insan etkisiyle atmosferde taşınabilirler. Toz taşınımı, genellikle çöll...

Daha fazla oku
Sera Gazları ve Hava Kirleticileri
Sera Gazları ve Hava Kirleticileri

İklim değişikliği, günümüzde insanlığın karşılaştığı en büyük küresel sorunlardan biridir ve kökeni sanayi devriminden bu yana fosil yakıtların aşırı kullanımı, endüstrileşme, arazi kullanımındaki değişiklikler, orman...

Daha fazla oku
Avrupa Birliği ve ABD Hava kalitesi Standartlarını Güncelledi
Avrupa Birliği ve ABD Hava kalitesi Standartlarını Güncelledi

Hava kirliliği, günümüzde dünya çapında çevresel sağlık sorunlarının en önde gelen nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Bu kritik durumu ele alarak, hem Avrupa Birliği (AB) hem de Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gibi k...

Daha fazla oku
Coğrafi Çevre Koşullarının Hava Kirliliği Üzerine Etkileri
Coğrafi Çevre Koşullarının Hava Kirliliği Üzerine Etkileri

Sağlıklı ve yaşam kalitesi yüksek, yaşanabilir fiziksel bir çevre için hava kalitesinin sağlanması büyük önem taşımaktadır. Ancak, günümüz kentleri, sadece beşeri faktörlerle değil, aynı zamanda coğrafi çevre koşullarla birl...

Daha fazla oku
Hava Kalitesinin Kolay Anlaşılması: Hava Kalitesi İndeksi
Hava Kalitesinin Kolay Anlaşılması: Hava Kalitesi İndeksi

Günümüzde hava kirliliği insan hayatına etki eden en tehlikeli sağlık sorunlarından biri kabul edilmektedir. Hava kalitesinin sağlanması pek çok açıdan hükümetler için önemli bir mesele haline gelmiştir. Bununla ilişkili olarak da ...

Daha fazla oku
Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (ESRS) ve Hava Kirliliği: Şirketlerin Gelecekteki Sorumlulukları ve Raporlama Standartları
Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (ESRS) ve Hava Kirliliği: Şirketlerin Gelecekteki Sorumlulukları ve Raporlama Standartları

31 Temmuz 2023 tarihinde Avrupa Komisyonu tarafından onaylanan düzenleme, Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi’ne (CSRD) tabi olan şirketleri, 2024 finansal döneminden itibaren raporlarını Avrupa Sürdürülebilirlik Raporlam...

Daha fazla oku